Stel je voor.

Op een ochtend meldt de Belgische Mededingingsautoriteit zich onaangekondigd aan bij jouw bedrijf. De ambtenaren willen toegang tot de laptop en dossiers van bepaalde personeelsleden, en willen die personen, waaronder jezelf, ook interviewen. Vlug blijkt dat de aandacht uitgaat naar vergaderingen die ieder kwartaal plaatsvinden met de concurrenten en waar jij aan deelneemt. Tijdens die vergaderingen wordt steeds kort de vermoedelijke prijsevolutie voor het volgende kwartaal besproken, maar geen van de deelnemers zet hierover iets op papier, ook jij niet. Merkwaardig genoeg hebben de ambtenaren weet van die besprekingen. Zij hebben zelfs een lijst met de data en locatie van de vergaderingen en weten welke prijsinformatie is uitgewisseld. Iemand heeft duidelijk uit de biecht geklapt.

Tijdens het interview laten de ambtenaren je weten dat niet alleen jouw bedrijf een boete kan oplopen voor prijsafspraken met concurrenten, maar ook jijzelf. Het is de eerste maal dat je hoort van zo een persoonlijke aansprakelijkheid.

Even verduidelijken.

In navolging van onze buurlanden, bestaat sedert 6 september 2013 ook in België de aansprakelijkheid van natuurlijke personen in het mededingingsrecht (artikel IV.1, §4 Wetboek Economisch Recht). Dat betekent dat nu ook bestuurders, management en personeelsleden kunnen worden veroordeeld. Dat is zo indien zij, al dan niet via een managementvennootschap, voor hun onderneming (of ondernemingsvereniging) met concurrenten onderhandelen of afspraken maken over prijzen, over de beperking van de productie of de verkoop, of over het toewijzen van markten (bijvoorbeeld in een aanbestedingsprocedure). De persoonlijke aansprakelijkheid geldt dus voor de betrokkenheid bij zogenaamde “kartelinbreuken”. Distributie- of leveringsrelaties worden niet geviseerd.

Wat is de sanctie?

De boetes zijn administratieve boetes van 100 tot 10.000 euro, die niet fiscaal aftrekbaar zijn. Strafsancties zijn op dit ogenblik niet voorzien in het Belgisch mededingingsrecht. De sancties zijn dus al bij al beperkt, maar negatieve pers bij een persoonlijke veroordeling is natuurlijk reeds een sanctie op zich.

Hoe ontkomen?

Ook in het mededingingsrecht geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Een duidelijke compliance policy kan betrokkenheid bij illegaal karteloverleg voorkomen. Als je toch hebt deelgenomen, kan je net zoals jouw bedrijf een zogenaamd “clementieverzoek” indienen. Wanneer je inlichtingen verstrekt aan de Belgische Mededingingsautoriteit over illegaal karteloverleg, kom je mogelijk in aanmerking voor immuniteit van vervolging.

Concreet.

Wat doe je als je vreest dat je hebt deelgenomen aan een verboden overleg met concurrenten?

• Verzamel alle elementen en leg ze voor aan het juridisch departement van je onderneming. De kop in het zand steken heeft weinig zin.
• Weet dat je de dans kan ontspringen door een clementieverzoek in te dienen. Hierover overleg je best met jouw onderneming. Zulk verzoek kan je immers samen met jouw onderneming doen. Als het nodig is, kan je ook zelf een verzoek indienen.
• Speel nooit leerling-tovenaar. Het mededingingsrecht is technisch en bevat tal van valkuilen. Zoek steeds gespecialiseerd advies.

Meer weten?

Raadpleeg de website van de Belgische Mededingingsautoriteit en het artikel van Frank Wijckmans en Anouk Focquet over persoonlijke aansprakelijkheid onder de nieuwe Belgische mededingingswet.